Tedvin:
Lügatta cemetmek, toplamak manasına gelir. Yazılı sahifeleri biraraya getirerek iki kapak arasında bir kitap yapmak tedvinin tam karşılığıdır.
Hz.Peygamberin hayatında bazı sahabilerin onun hadislerini yazarak sahife adı verilen küçük çapta kitaplar vücuda getirdiklerini görmüştük. Abdullah ibn.Amr ibn.As’ın Sadıka adını verdiği hadis sahifesi, yahut Hemmam ibn.Münebbih’in Ebu Hurayra’dan yazdığı ve Sahiha adını verdiği bir başka sahife bunların en şöhret kazananlarıdır. Buda gösteriyor ki sahabe devrinde toplama faaliyeti yoktur. Fakat bazı sahabilerin yazabildikleri nisbette, Hz.Peygamberden işittikleri hadisleri yazma faaliyetleri vardır ve hadis tarihinde bu faaliyete Kitabetul Hadis denilmiştir.
Tasnif kelimesi ise diğerlerinden daha farklı bir manaya sahiptir. Eğer hadisleri tedvin eden kimse kitabını meydana getirirken onları konumlarına göre sınıflandırır ve mesela salatla ilgili olanlarını bir bölümde zekatla ilgili olanlarını ayrı bir bölümde zikrederse musannaf denilen bir eser vücuda getirmiş olur ki onun yapmış olduğu bu iş hadisleri konularına göre tasnif etmekten ibarettir. Hadis tarihinde tasnif tedvinden sonra başlamıştır.
Hadis Tedvininin Başlaması:
Ez Zühri’nin  tedvin faaliyetine Emevi halifesi Ömer bin Abdulaziz resmi bir hüviyet kazandırmıştır. İSLAM ülkesinin genişlemesi, hadis bilenlerin bu ülkenin birbirinden uzak muhtelif  şehir ve kasabalarına dağılması, daha kötüsü, şia, rafıza, havaric vs. gisi siyasi, mürcie, kaderiye, mutezile gibi itikadi mezheblerin zuhuru ile müslümanların çeşitli fırka ve hiziblere bölünmesi, nihayet bunlara paralel olarak hadiste vaz(uydurma) hadis hareketlerinin başlaması ile bunların bertaraf edilmemesi halinde hadislerin yokolacağı  anlaşılmıştır. İşte bu durumda hadisçiler cerh ve tadil faaliyetini başlatarak hadis rivayet edenleri gözaltında tutmağa ve sıkı bir tenkid süzgecinden geçirdikten sonra güvenilir olanları olmayanlardan ayırmağa herbirinin rivayet ettikleri hadisleri sıhhat veya zafiyet yönünden derecelendirmeğe yönelmişlerdir.
Ömer İbn.Abdilaziz’in tedvinle ilgili emrini ilk gerçekleştiren ve topladığı hadisleri Halifeye gönderen kimse yine Ez Zühri olmuştur.
Hadislerin Tasnifi:
Tedvin devrinin başlangıcında da toplanan haberlerin aynı şekilde ve basit bir sıra ile yazılmış olmasıdır. Bu tarzda  meydana getirilen bir kitabın aranılan bir hadisi içinde bulmak yönünden ne kadar güç ve kullanışsız olduğu kolayca anlaşılır. İşte bu güçlük tedvin devrinin başlangıcından çok kısa bir zaman sonra hadisçiler tarafından da farkedilmiş ve Meydana getirilen kitaplarda her hadis konusu ile ilgili bölümde yer alıyor ve mesela salatla ilgili olanını salat, yahut zekatla ilgili olanını da zekat bölümünde arayıp bulmak kolaylaştırılmış oluyordu. Musannaf denilen bu çeşit eserler yanında hadisleri sahabi ravilerinin isimleri altında biraraya getiren bir başka tasnif şekli daha vardı bu kitaplarada müsnet adı verilmiştir.

Hadis Tarihi/Talat Koçyiğit